เจ้าพระยาวิเชียรคีรี (เม่น)
 
Back    22/12/2020, 16:59    3,321  

หมวดหมู่

บุคคลสำคัญ


ประวัติ

         

            เจ้าพระยาวิเชียรคีรี (เม่น) เป็นบุตรของพระยาวิเศษภักดี (เถี้ยนจ๋ง) เจ้าเมืองสงขลาลำดับที่ ๓ ต่อมาในช่วงปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๔) ท่านได้รับโปรดเกล้าฯ ให้เป็นเจ้าเมืองสงขลาลำดับที่ ๖ สืบต่อจากเจ้าพระยาวิเชียรคีรี (บุญสัง) ผู้มีศักดิ์เป็นอา เจ้าพระยาวิเชียรคีรี (เม่น) รับสนองพระบรมราชโองการพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นแม่กองควบคุมการสร้างพระเจดีย์บนยอดเขาตังกวนและเก๋งจีน เพื่อเป็นจุดชมวิวเมืองสงขลาและการศึกษาดาราศาสตร์ โดยมีบันไดอย่างดีขึ้นถึงยอด เจ้าพระยาวิเชียรคีรี (เม่น) เป็นผู้ที่ซื่อสัตย์และมีความละเอียดในการทำบัญชีรายการก่อสร้างเป็นหลักฐานครบถ้วนโดยละเอียด ต่อมาท่านได้สานต่อการก่อสร้างถนนสายเศรษฐกิจสงขลา-ไทรบุรี-ปีนัง ต่อจากเจ้าพระยาวิเชียรคีรี (บุญสัง) จนสำเร็จเรียบร้อย ทำให้เมืองสงขลาเจริญเคียงคู่ขึ้นกับเกาะปีนังมาตามลำดับ และในปี พ.ศ. ๒๔๑๔ ได้จัดการรับเสด็จพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลทีี่ ๕) ภายหลังจากเสด็จฯ กลับจากประพาสอินเดีย โดยได้เสด็จขึ้นที่เมืองไทรบุรีมาตามถนน เพื่อเสด็จลงเรือที่เมืองสงขลากลับสู่พระนคร
               
เจ้าพระยาวิเชียรคีรี (เม่น) สมรสกับท่านผู้หญิงสุทธิ์ ธิดาของพระยารัตนโกษา (บุญเกิด) ชาวกรุงเทพฯ ท่านผู้หญิงสุทธิ์เป็นผู้เลื่อมใสในพระพุทธศาสนาและเป็นผู้สร้างวัดสุทธิวรารามที่กรุงเทพฯ รวมทั้งสร้างอุโบสถภายในวัดแจ้งที่เมืองสงขลา ซึ่งวัดดังกล่าวนี้ยังมีโบราณสถานที่สำคัญสำหรับบุคคลในตระกูล ณ สงขลา นั่นคือ บัวบรรจุอัฐิของตระกูล ณ สงขลา เมืองสงขลาในยุคนั้นได้เจริญรุดหน้าเป็นอย่างมาก จากการปกครองของเจ้าพระยาวิเชียรคีรี (เม่น) โดยมีพระยาสุนทรานุรักษ์ (เนตร์) บุตรชายคนโตเป็นผู้ช่วยราชการเมือง และได้รับพระมหากรุณาพระราชทานตราสืบตระกูลวางตัวให้เป็นผู้สืบตำแหน่งต่อมา แต่เหตุการณ์ไม่เป็นไปตามคาดหวัง เนื่องจากพระยาสุนทรานุรักษ์ (เนตร์) ได้ถึงแก่อนิจกรรมไปก่อน และเป็นเหตุให้เจ้าพระยาวิเชียรคีรี (เม่น) มีอาการป่วยด้วยความเสียใจ และถึงแก่อนิจกรรมใน ๒ ปีต่อมา

         ลําดับยศและบรรดาศักดิ์                

- ตอนเยาว์วัยได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กรับราชการในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เป็นนายจ่าเรศมหาดเล็กหลวง
- ปี พ.ศ. ๒๓๙๔ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานสัญญาบัตรเลื่อน ขึ้นเป็นพระสุนทรนุรักษ์ ผู้ช่วยราชการเมืองสงขลา ต่อมาได้เลื่อนขึ้นเป็นพระยาสุนทรานุรักษ์ ผู้ช่วยราชการเมืองสงขลา
- ปี พ.ศ. ๒๔๐๘ เมื่อเจ้าพระยาสงขลา (บุญสัง) ถึงอสัญกรรมได้เลื่อนที่เป็นพระยาวิเชียรคีรี ผู้สําเร็จราชการเมืองสงขลา ถือศักดินา ๕,๐๐๐ ไร่
- ปี พ.ศ. ๒๔๑๕ ปีวอก ได้เลื่อนขึ้นเป็นเจ้าพระยาวิเชียรคีรี ผู้สําเร็จราชการเมืองสงขลา
- ปี พ.ศ. ๒๔๑๖ ได้รับพระราชทานตราปฐมจุลจอมเกล้าฯ

         ราชการพิเศษ

- ปี พ.ศ. ๒๔๐๙ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๔) เมื่อเสด็จประพาสเมืองสงขลา  มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานเงิน ๓๗ ชั่งเศษ ให้เจ้าพระยาสงขลา (เม่น) เป็นแม่กองสร้างพระเจดีย์บนยอดเขาตังกวน บูรณปฏิสังขรณ์ขึ้นให้สูงใหญ่กว่าเก่าเป็นสูง ๙ วา ๓ ศอก
- ปี พ.ศ. ๒๔๑๔ จัดการรับเสด็จพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๕) เมื่อแรกเสวยราชสมบัติได้เสด็จประพาสประเทศอินเดีย ขากลับเสด็จขึ้นเมืองไทรบุรี เสด็จพระราชดําเนินตามถนนที่สร้างจากเมืองไทรบุรี มาลงเรือพระที่นั่งที่ท่าเมืองสงขลากลับสู่พระนคร เป็นประวัติการพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จข้ามแหลมมลายูทางสถลมารคเป็นครั้งแรก
- ปี พ.ศ. ๒๔๒๑ เจ้าพระยาสุรวงศ์สมุหพระกลาโหม มีบัญชาสั่งให้สร้างตึกเป็นที่พักริมน้ําใกล้ป้อมรักษาขอบเขตต์บ้านแหลมทราย
- ปี พ.ศ. ๒๔๒๕  รับสนองพระราชโองการงานพระราชทานเพลิงศพพระอนุรักษ์ภูเบศ์ร (ถัด) บุตรเจ้าพระยาสงขลา (บุญสัง) 
- ปี พ.ศ. ๒๔๒๕ พระยาสุนทรานุรักษ์ (เนต์ร) บุตรชายคนใหญ่ของเจ้าพระยาสงขลา (เม่น) ถึงแก่อนิจกรรม
- ปี พ.ศ. ๒๕๒๖ สร้างเมรุที่ทุ่งหลังเมืองเผาศพท่านน่วม บุตรพระยาสงขลา (เถี้ยบจ๋ง) ผู้เป็นพี่ร่วมมารดากับเจ้าพระยาสงขลา (เม่น) และจัดการพระราชทานเพลิงศพท่านผู้หญิงสุทธิ์และศพพระยาสุนทรานุรักษ์ (เนต์ร) 

           เจ้าพระยาวิเชียรคร (เม่น) มีบุตรและธิดา ๔ คน คือ

๑. พระยาสุนทรานุรักษ์ ( เนต์ร) ต. จ. ผู้ช่วยราชการเมืองสงขลา
๒. หญิงชื่อกลิ่น
๓. หญิงชื่อกุหลาบ เป็นเจ้าจอมในรัชกาลที่ ๔
๔. หญิงชื่อปั้น เป็นภริยาหลวงอุปการโกษากร (เวท วัชราภัย)

           หลังจากที่พระยาสุนทรานุรักษ์ (เนต์ร) บุตรชายซึ่งเป็นผู้ช่วยราชการเมืองสงขลาถึงแก่อนิจกรรม ในปี พ.ศ. ๒๔๒๕ ซึ่งมีอายุได้ ๕๕ ปีเท่านั้น เจ้าพระยาวิเชียรศีรี (เม่น) ก็เริ่มมีอาการป่วยอันเนื่องจากเสียบุตรชายคนใหญ่ซึ่งหวังจะได้เป็นผู้สืบตระกูลแทนตนนต่อไป ประกอบกับท่านมีอายุมากแล้วด้วย ครั้นถึงวันที่ ๗ มิถุนายนตรงกับปีวอก พ.ศ. ๒๔๒๓ เจ้าพระยาวิเชียรศีรี (เม่น)ก็ถึงอสัญกรรมเวลาบ่าย ๒ โมง เป็นผู้สําเร็จราชการเมืองอยู่ ๒๐ ปี สิริอายุได้ ๗๐ ปี


ข้อมูลพื้นฐาน
ชื่อ/สถานที่/เรื่อง
เจ้าพระยาวิเชียรคีรี (เม่น)
ที่อยู่
จังหวัด
สงขลา


บรรณานุกรม

ศรีธรรมาธิเบศ (จิตร์ ณสงขลา), เจ้าพระยา. (2482). พงศาวดารเมืองสงขลา. พระนคร : โสภณพิพรรฒธนากร.


รูปภาพ
 
      Font Size  
Back to Top
Khunying Long Athakravisunthorn Learning Resources Center
Prince of Songkhla University ©2018-2026