.jpg)
ภาพจาก : https://link.psu.th/28NT53
ลัภย์ หนูประดิษฐ์ ปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน สาขาปราชญ์เกษตรผู้นำชุมชนและเครือข่าย ปี พ.ศ. ๒๕๕๔ เกิดเมื่อวันที่ ๒๗ กรกฎาคม ๒๔๗๙ บิดาชื่อเล็ก มารดาชื่อเอียด หนูประดิษฐ์ ที่บ้านเลขที่ ๓๗ หมู่ ๑ ตำบลคอหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ชีวิตครอบครัควสมรสกับนางสาวเจื้อน ศรีวิรัตน์ มีบุตรด้วยกัน ๔ คน เป็นชาย ๓ หญิง ๑ คน ชีวิตในวัยเด็กของท่านมีความลำบากมากได้ศึกษาแค่ชั้นประถมศึกษาเท่านั้น เพราะเกิดในครอบครัวเกษตรกรยากจน ต้องช่วยพ่อแม่ทำนา โดยฝึกกรีดยางตั้งแต่อายุ ๘ ปี จนกระทั่งโตจึงเก็บเงินได้จำนวนหนึ่งจึงซื้อสวนยางที่ตำบลบ้านพรุเป็นของตนเองจำนวน ๓๐ ไร่ หลังจากแต่งงานแล้วได้ย้ายเข้ามาอยู่ ในหมู่บ้านคลองหวะ ตำบลคอหงส์ อำเภอหาดใหญ่ แล้วยึดอาชีพทำสวนยางพาราที่ตนเองชอบและถนัด จนพัฒนาตนเองเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการขยายพันธุ์ยาง ตลอดถึงมีความสนใจในเรื่องการพัฒนาคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชนในชุมชนด้วย จากประสบการณ์ในภาคการเกษตรมากว่า ๖๐ ปี ทำการเกษตรแบบผสมผสาน เริ่มต้นชีวิตด้วยการทำนา ทำสวนยางพารา เลี้ยงผึ้ง ปลูกบัว ใช้ชีวิตแบบพอมีพอกิน ดำรงชีวิตตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง มีความเสียสละชอบช่วยเหลือสังคม เป็นผู้นำในการพัฒนาด้านอาชีพและสังคม โดยยึดหลัก ๕ ร่วม ได้แก่ ร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมตัดสินใจ ร่วมรับผิดชอบ และร่วมรับผลประโยชน์ อุทิศตนช่วยเหลือสังคมโดยไม่หวังสิ่งตอบแทน ช่วยเหลือสมาชิกในชุมชนจึงได้ริเริ่มโดยให้ชาวบ้านรวมตัวกันเพื่อจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตที่บ้านคลองหวะ อําเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลาขึ้น กลุ่มออมทรัพย์มีลักษณะที่โดดเด่น คือด้านการบริหารจัดการของกลุ่มที่นํามิติทางวัฒนธรรม และระบบสัจจะรายเดือนเข้ามาเป็นแกนหลักที่สําคัญในการบริหารงาน ซึ่งผลจากการดําเนินงานในวิธีดังกล่าวทําให้ชาวบ้านรู้จักวางแผนการใช้จ่ายเงินอย่างมีประสิทธิภาพ รู้จักการออมทรัพย์อย่างมีเป้าหมายและเป็นระบบ นอกจากนั้ท่านได้นําผลกําไรที่ได้จากการบริหารงานของกลุ่มออมทรัพย์ มาพัฒนาคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชน โดยการริเริ่มพัฒนาหมู่บ้านของตนเอง ด้วยการจัดทําสาธารณูปโภคขึ้นภายในหมู่บ้าน โดยไมม่ต้องพึ่งพากระบวนและขั้นตอนของรัฐ เช่น การสร้างถนน ระบบไฟฟ้า น้ำประปา ฯลฯ ซึ่งนําความภาคภูมิใจมาสู่สมาชิกในกลุ่มออมทรัพย์ทุกคน ผลจากการที่นายลภย์ หนูประดิษฐ์ ได้นําความรู้ความสามารถที่ได้จากการศึกษาค้นคว้า ทดลองได้ด้วยตนเองมาพัฒนาชุมชนก่อให้เกิดประโยชน์อย่างสูงสุดแล้ว ยังได้นําความรู้ที่ตนเองได้ศึกษาค้นคว้าจนประสบผลสําเร็จเผยแพร่ถ่ายทอด ให้แก่ผู้อื่นได้เรียนรู้และสามารถนําไปใช้พัฒนาคุณภาพชีวิตของตนเองได้ แก้ปัญหาและประยุกต์ใช้ในชีวิตประจําวันก่อให้เกิดประโยชน์โดยรวมแก่สังคม ผลงานจึงเป็นที่ยอมรับนับถือของประชาชนในท้องถิ่น ตลอดจนหน่วยงานและสถาบันการศึกษาต่าง ๆ มากมาย ต่อมาได้รณรงค์ให้เกิดการร่วมกลุ่มช่วยเหลือซึ่งกันและกันในรูปสหกรณ์ อาทิ กลุ่มออมทรัพย์ กลุ่มส่งเสริมสุขภาพ กลุ่มกองทุนยาง กลุ่มปรับปรุงคุณภาพยาง เป็นต้น สร้างความเข้มแข็งให้กับกลุ่มสหกรณ์ มีเงินทุนของตนเองจากกลุ่มออมทรัพย์ ขยายไปยังสหกรณ์การเกษตร จนเติบโตเป็นชุมนุมสหกรณ์การเกษตรระดับจังหวัด
ลัภย์ หนูประดิษฐ์ มุ่งเน้นการพัฒนาอาชีพให้แก่ชาวบ้าน โดยการส่งเสริมให้ทำสวนยาง กิจกรรมยางแผ่น การปลูกไม้ดอกไม้ประดับ และอาชีพอื่น ๆ ท่านได้ใช้ความสามารถเชิงวัฒนธรรมและเชิงสังคม ในการชักชวนชาวบ้านให้ตั้งกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านคลองหวะขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๒๐ โดยเริ่มต้นจากการมีสมาชิกจำนวน ๔๗ คน และเงินทุน จำนวน ๒,๕๐๐ บาท ในการดำเนินงานของกลุ่มจะดำเนินการปล่อยกู้เอง ควบคุมเงินฝากของสมาชิก ยอดเงินสะสม รวมทั้งกำไรจากดอกเบี้ยเอง โดยให้เงินหมุนเวียนอยู่ภายในกลุ่ม หากสมาชิกต้องการกู้เงินในจำนวนที่น้อยกว่ายอดเงินของตนเอง กลุ่มจะเน้นให้สมาชิกถอนเงินไปลงทุนโดยให้มีเงินคงเหลือในสมุดบัญชีไว้ไม่น้อยกว่า ๕,๐๐๐ บาท แล้วสะสมต่อไปทุก ๆ เดือน จนมียอดสะสมสูงขึ้นเป็นเงินก้อนโตพอที่จะนำไปขยายกิจการของตนเองได้ ด้วยวิธีการเช่นนี้ชาวบ้านก็จะไม่เป็นหนี้ แต่จะมีเงินทุนในการพัฒนาครอบครัวของตนเองเป็นการสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้อยู่รอดแก่ชาวบ้าน จากการบริหารกลุ่มออมทรัพย์บ้านคลองหวะของท่านทำช่วยให้ชาวบ้านหลุดพ้นจากหนี้สิน และต่อมาได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งประธานสหกรณ์การเกษตรอำเภอหาดใหญ่ แต่ในปี พ.ศ. ๒๕๒๕ สหกรณ์การเกษตรหาดใหญ่ดำเนินกิจการประสบภาวะขาดทุน สาเหตุเนื่องมาจากการบริหารผิดพลาดและปัญหาดอกเบี้ยค้างชำระ ทำให้เงินทุนลดน้อยลง การบริหารเงินทุนหยุดชะงัก จึงใช้วิธีการบริหารของกลุ่มออมทรัพย์บ้านคลองหวะ มาปรับประยุกต์ใช้แก้ปัญหาการบริหารกองทุนในสหกรณ์การเกษตร โดยให้สมาชิกสะสมเงินคนละเล็กละน้อยแต่เน้นเพิ่มสมาชิกจำนวนมาก ให้สมาชิกถอนเงินน้อยครั้งเพราะการถอนเงินมีผลกระทบต่อเงินฝาก การกู้ระยะสั้น ผ่อนส่งดอกเบี้ย และเงินต้นเป็นรายเดือน ด้วยวิธีการแก้ปัญหานี้ทำให้สหกรณ์เริ่มมีเงินหมุนเวียนดีขึ้น สามารถแก้ไขปัญหาการขาดทุนได้ ทำให้สหกรณ์มีผลกำไรติดต่อกันทุกปี สมาชิกเริ่มได้รับเงินปันผลและเงินเฉลี่ยคืนตามแนวทางอุดมการณ์ของสหกรณ์ได้อย่างแท้จริง การพัฒนาระบบสหกรณ์การเกษตรของท่านจึงกลายเป็นแนวทางให้กับสหกรณ์การเกษตรอื่น ๆ นำไปปฏิบัติตามกันหลายแห่งทั่วประเทศ สิ่งที่ทำให้การดำเนินการบริหารสหกรณ์การเกษตรของท่านได้ผลดี เนื่องมาจากมีกลวิธีให้สมาชิกได้เรียนรู้ด้วยตนเอง โดยการใช้ระบบสัจจะรายเดือน การรณรงค์ให้สมาชิกสหกรณ์ฝากสะสมกับสหกรณ์เป็นรายเดือน เพื่อให้สหกรณ์กับสมาชิกได้มีโอกาสพบปะและแก้ปัญหาร่วมกัน โดยในแต่ละหมู่บ้านนั้นต้องมีสหกรณ์ในพื้นที่มีบุคลากรทำงาน ณ ที่ทำการสหกรณ์ทุกแห่งเพื่อคอยดูแลสมาชิก วิธีการบริหารกลุ่มออมทรัพย์ในรูปแบบนี้ ทำให้สมาชิกมีความเป็นอยู่ดีขึ้น ที่สำคัญ คือเป็นการเชื่อมโยงและบูรณาการเงิน จิตใจ สังคม และสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกัน ผลกำไรจากกองทุนยังเพียงพอที่จะนำมาสร้างความเจริญให้แก่ส่วนรวม ในแต่ละปีได้มีการหักผลกำไร เพื่อเป็นเงินพัฒนาหมู่บ้านทางด้านสาธารณูปโภค เช่น การจัดทำถนน ประปา ไฟฟ้า หรือรวมกับรัฐบาลสร้างความเจริญให้กับหมู่บ้าน
จากกลุ่มออมทรัพย์บ้านคลองหวะของนายลัภย์ ได้มีการประยุกต์หลักการต่าง ๆ เข้าสู่การดำเนินงานของสหกรณ์การเกษตรอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ประสบผลสำเร็จเป็นที่น่าพอใจ เป็นสถานที่ดูงานของสหกรณ์การเกษตรทั่วประเทศ เกิดประโยชน์แก่สมาชิกทั้งทางตรงและทางอ้อม เช่น การให้สินเชื่อ ซึ่งมีความคล่องตัวสมาชิกนำไปประกอบอาชีพทางด้านการเกษตร การรับฝากเงินซึ่งเป็นการส่งเสริมให้สมาชิกรู้จักออมทรัพย์ การออมเงินของสมาชิก เป็นการเพิ่มทุนให้กับสหกรณ์ ส่วนงานการซื้อขายนั้นสหกรณ์ได้จัดซื้อวัสดุการเกษตร สิ่งจำเป็นต่าง ๆ มาขายให้แก่สมาชิกในราคาประหยัดและมีคุณภาพ การดำเนินงานของสหกรณ์การเกษตรหาดใหญ่ในยุคที่ ลัภย์ หนูประดิษฐ์ เป็นประธาน มีสมาชิกเพิ่มขึ้นโดยตลอด กิจการสหกรณ์การเกษตรยั่งยืน เกิดประโยชน์ต่อชุมชนในระยะยาว ผลกำไรจากการดำเนินงานส่วนหนึ่งนำมาจัดเป็นสวัสดิการให้สมาชิก เช่น ค่ารักษาพยาบาล ฌาปนกิจ ทุนการศึกษา ทุนโครงการอาหารกลางวัน การช่วยเหลือเมื่อเกิดภัยพิบัติในด้านต่าง ๆ ของสมาชิก นอกจากนี้ยังมีงานส่งเสริมอาชีพ ซึ่งถือเป็นภารกิจหลักของสหกรณ์การเกษตร โดยเฉพาะในด้านการเกษตรเพื่อส่งเสริมอาชีพให้สมาชิกกินดีอยู่ดี ทำให้ท่านได้รับรางวัลและเกียรติคุณต่าง ๆ ดังนี้
- พ.ศ. ๒๕๒๗ ได้รับโล่นักสหกรณ์ดีเด่นจังหวัดสงขลา จากชุมนุมสหกรณ์แห่งประเทศไทย
- พ.ศ. ๒๕๓๓ ได้รับโล่สมาชิกสหกรณ์ดีเด่นระดับจังหวัด จากสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย
- พ.ศ. ๒๕๓๔ ได้รับเกียรติบัตรในฐานะพ่อตัวอย่างประจําอําเภอหาดใหญ่
- พ.ศ. ๒๕๓๕ ได้รับโล่คนดีศรีสังคม จากมูลนิธิหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ
- พ.ศ. ๒๕๓๖ ได้รับรางวัลนักสหกรณ์ดีเด่นภาคใต้
- พ.ศ. ๒๕๓๘ ได้รับปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิตกิตติมศักดิ์ โปรแกรมพัฒนาชุมชน จาก มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา
- พ.ศ. ๒๕๓๘ ได้รับเกียรติบัตรนักสหกรณ์ดีเด่น (ภาคเกษตร) จากสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย
- พ.ศ. ๒๕๔๗ ผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรม สาขาภูมิปัญญาชาวบ้าน (ด้านการจัดการและธุรกิจชุมชน)
- พ.ศ. ๒๕๕๖ ได้รับรางวัลปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน จากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
- พ.ศ. ๒๕๕๗ ได้รับรางวัลนักสหกรณ์แห่งชาติ
ปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน. (2560). นายลัภย์ หนูประดิษฐ์. สืบค้น 14 ต.ค. 64, จาก https://link.psu.th/28NT53