คำพังเพยเมืองเวียงสระ
 
Back    28/04/2026, 11:29    3  

หมวดหมู่

สำนวน


ประเภท/รูปแบบเนื้อหา

ร้อยแก้ว


เนื้อหา

           คำพังเพยเมืองเวียงสระ มีการเล่าต่อกันมาว่าก่อนที่พระเจ้าศรีธรรมโศกราชย้ายไปตั้งเมืองใหม่ที่นครศรีธรรมราช พระองค์ได้ฝังทรัพย์สมบัติไว้ที่เมืองเวียงสระส่วนหนึ่งเพื่อที่จะไว้ใช้กู้บ้านเมืองใหม่ในยามคับขัน พร้อมกับปรากฏคำพังเพยจากตำนานานส่วนนี้ความว่า

ตั้งดินตั้งฟ้า ตั้งหญ้าเข็ดมอญ 
เมืองเวียงสระตั้งก่อน เมืองนครตั้งหลัง
ถ้าเมืองนครล่มให้เอาเมืองเวียงสระกู้
ถ้าเมืองเวียงสระล่มให้เอาเมืองนครกู้

 

                คำพังเพยของเมืองเวียงสระนี้ มีความสอดคล้องและใกล้เคียงกับคำกลอนในตำนานของวัดโมคลาน อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช ที่ว่า

ตั้งดินตั้งฟ้า ตั้งหญ้าเข็ดมอญ
โมคลานตั้งก่อน เมืองนครตั้งหลัง
ข้างหน้าพระยัง ข้างหลังพระภูมี
ต้นศรีมหาโพธิ์ ห้าโบสถ์หกวิหาร
เจ็ดทวาร แปดเจดีย์

 

              คำกล่าวของเมืองเวียงสระและวัดโมคลานข้างต้น มีวรรคต้นที่เหมือนกัน คือตั้งดินตั้งฟ้า ตั้งหญ้าเข็ดมอญ ซึ่งมีความสัมพันธ์กับความเชื่อในศาสนาฮินดูเรื่อง
พระพรหมสร้างโลก ที่กล่าวถึงการสร้างโลกซึ่งเริ่มจากการสร้างน้ำเป็นอันดับแรก แล้วจึงตั้งดินตั้งฟ้าและต่อด้วยการหว่านพืชลงในดิน โดยพืชชนิดแรกคือหญ้าเข็ดมอญ ดังนั้นคำพังเพยดังกล่าวจึงสะท้อนให้เห็นถึงโลกคติของศาสนาฮินดู และสะท้อนสังคม และวัฒนธรรมของพื้นที่ว่าแต่เดิมอาจเป็นที่อยู่ของพวกพราหมณ์ ในวรรคต่อมาทั้ง ๒ คำพังเพยมีการสื่อความหมายไปในทางเดียวกัน คือการเป็นพื้นที่ที่ตั้งขึ้นก่อนเมืองนครศรีธรรมราช อันเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อของชุมชนว่าสถานที่แห่งนี้เก่าแก่กว่าเมืองนครศรีธรรมราช และเป็นการสร้างจินตภาพแห่งความสำคัญของเมือง ที่แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของตนต่อเมืองที่ใหญ่กว่าซึ่งการปรากฏขึ้นของสำนวนที่คล้ายคลึงกันนี้ และสันนิษฐานได้ว่าเป็นการใช้คติความเชื่อหรือคำพังเพยร่วมกัน ระหว่างเมืองที่อยู่ใกล้เคียงและร่วมสมัยเดียวกัน และอาจเป็นการแสดงให้เห็นถึงความเก่าแก่และความสำคัญของทั้งสองเมืองที่มีมาก่อนเมืองนครศรีธรรมราช รวมถึงการมีความสัมพันธ์ของทั้งสองเมืองกับเมืองนครศรีธรรมราช ส่วนในวรรคท้ายนั้น ทั้ง  ๒ คำพังเพยมีความแตกต่างกัน โดยในส่วนของวัดโมคลานจะกล่าวถึงสิ่งต่าง ๆ ที่ปรากฎในพื้นที่ ส่วนของเมืองเวียงสระ เป็นการกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญและความเจริญรุ่งเรืองของเมืองเวียงสระ ที่สามารถช่วยเหลือเมืองนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นเมืองใหญ่ได้และยังสะท้อนถึงความสัมพันธ์ของเมืองเวียงสระและเมืองนครศรีธรรมราชที่มีต่อกันที่หากเมืองใดเมืองหนึ่งประสบภัยอีกเมืองก็จะเข้าช่วยเหลือได้


ข้อมูลพื้นฐาน
ชื่อ/สถานที่/เรื่อง
คำพังเพยเมืองเวียงสระ
ที่อยู่
จังหวัด
สุราษฎร์ธานี


บรรณานุกรม

เตชวัน ปัญญาวุฒิธรรม. (2565). มรดกวัฒนธรรมและภูมิทัศน์เมืองประวัติศาสตร์เมืองเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต
          มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.


รูปภาพ
 
      Font Size  
Back to Top
Khunying Long Athakravisunthorn Learning Resources Center
Prince of Songkhla University ©2018-2026