ตำนานพระธาตุเมืองนครศรีธรรมราช แต่งเป็นกลอนสวด (เขียนตามต้นฉบับ)  สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงอธิบายว่าพระองค์ทรงได้รับต้นฉบับมาจากเมืองนครศรีธรรมราชเมื่อปี ร.ศ. ๑๒๕ (พ.ศ. ๒๔๔๙) แต่ทรงจำไม่ได้ว่าเป็นเจ้าพระยาสุธรรมมนตรีหรือใครเป็นคนให้ แต่ทรงทราบว่าเป็นหนังสือหายากและเป็นที่นับถือกันในเมืองนครศรีธรรมราช โดยในเมืองนครศรีธรรมราชยังถือคติสวดกันตามวัดในโอกาสต่าง ๆ และทรงสันนิษฐานว่าแต่งโดยกวีชาวนครศรีธรรมราชในราวสมัยรัชกาลที่ ๑ ซึ่งตำนานนี้แต่งเป็นร้อยกรองโดยใช้ฉันทลักษณ์แบบกาพย์สุรางคนาง ๒๘ กาพย์ยานี ๑๑ และกาพย์ฉบัง ๑๖ เนื้อหาระบุว่าแต่งขึ้นตามตำนานพระบรมธาตุนครศรีธรรมราชที่เล่าต่อกันมา โดยเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับพระบรมธาตุนครศรีธรรมราช และการตั้งเมืองนครศรีธรรรมราชของพระเจ้าศรีธรรมโศกราช โดยปรากฎเนื้อหาเกี่ยวกับเมืองเวียงสระซึ่งมีความคล้ายคลึงกับตำนานมุขปาฐะเมืองเวียงสระ ดังนี้
          ๏ สาทกนิทาน เล่าตามตำนาน ถึงบุรีศรี ตั้งเป็นกรุงไกร เมืองใหญ่ธานี นามราชวดีธานีโบราณ นามชื่อพระบาท ศรีธรรมโศกราช เป็นเจ้าสถาน ปกครองเวียงชัย พระไม่ชื่นบาน ไข้ห่ารบราน รำคาญพระทัย ปรึกษาน้องชาย พระทนนต์โดยหมาย เรื่องไข้ห่าใหญ่ ผู้คนล้มตาย มากมายทั่วไป จะคิดอย่างไร บอกด้วยช่วยเรา น้องชายกราบทูล องค์พระนเรสูร อย่าได้เงียบเหงา เห็นควรแยกย้าย เพื่อได้แบ่งเบา ไปอยู่ภูเขา เห็นจะสบายราชาสดับ ชื่นชมสมหมาย จึงให้ยกพล ผู้คนมากมาย แล้วรีบผันผาย เรียงรายยกไป นามเขาชวา เป็นที่สุขา เราได้อาศัย ราชาเห็นดี จึงรี้พลไป สั่นหวั่นไหว เข้าในวนา พวกพลสามหมื่น พากันแตกตื่น โรคร้ายไข้ห่า ช้างม้าวัวควาย มากมายขนมา หลีกแต่ไข้ห่ามาได้เจ็ดเดือน ราชาตรองตรึก มโนน้อมนึก สิ่งใดไม่เหมือน นอกจากกุศล ช่วยตนช่วยเพื่อน สร้างบ้านสร้างเรือน วัดวาอาราม จึงแจ้งอาจารย์ ให้ทั้งสองท่าน อย่าได้เกรงขามพระพุทธคัมเกียร แนบเนียนงดงาม องค์หนึ่งมีนาม พระพุทธสาคร สร้างวัดเวียงสระ ได้ทำรูปพระ เป็นอนุสรณ์ รูปพระชินศรี มุนีถาวร ครั้งนั้นเร่าร้อน ถึงมอรินทราฯ.