Khunying Long Athakravisunthorn Learning Resources Center
Prince of Songkla University

Impact Factor คืออะไร

User Rating: 0 / 5

Star InactiveStar InactiveStar InactiveStar InactiveStar Inactive
 
Impact Factor คืออะไร

Impact Factor ผลงานตีพิมพ์ทางวิชาการของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

สายพิณ วิไลรัตน์

Impact Factor คืออะไร

 

ผู้เขียนในฐานะที่ทำงานเกี่ยวข้องกับฐานข้อมูลเพื่อการวิจัย มักจะได้รับคำถามจากผู้ใช้บริการ โดยเฉพาะนักวิจัยเสมอว่า วารสารชื่อใดบ้างที่เป็นวารสารระดับ international และมีบ่อยครั้งที่อาจารย์และนักวิจัยมักจะให้ช่วยหาค่า Impact Factor ของวารสารชื่อที่ต้องการจะส่งผลงานไปตีพิมพ์ว่ามีค่า impact factor เท่าไร โดยเฉพาะในการขอทุนสนับสนุนการวิจัย เจ้าของทุนส่วนใหญ่มักให้ผู้วิจัยระบุค่า Impact factor ของวารสารชื่อที่ต้องการจะส่งผลงานวิจัยไปตีพิมพ์ เช่นทุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว) เป็นต้น

 

Impact Factor เป็นค่าความถี่ที่บทความซี่งตีพิมพ์ในวารสารชื่อหนึ่ง ๆ จะไดรับการอ้างถึง หรือถูกนำไปใช้ หรือเป็นการวัดค่าความถี่ของการอ้างอิงบทความวารสารในแต่ละปี ( A measure of the frequency with which the “average article” in a journal has been cited in a particular year or period) จัดทำโดย Institute for Scienctific Information (ISI) ตั้งแต่ปี 1975 จนถึงปัจจุบัน ปกติการคำนวณหาค่า Impact factor มักจะคำนวณในรอบ 2 ปี ดังนั้นค่า Impact factor จึงเป็นจำนวนครั้งโดยเฉลี่ยที่บทความซึ่งตีพิมพ์ในวารสารชื่อหนึ่ง ๆ ในรอบ 2 ปีที่ผ่านมา ได้รับการอ้างถึงในปีปัจจุบัน

 

Impact Factor เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการประเมินคุณภาพ เปรียบเทียบ และ จัดอันดับวารสาร (Journal Ranking) ช่วยประกอบการพิจารณาตัดสินใจในการจัดหาและบอกรับวารสารของห้องสมุด และยังสามารถใช้ประเมินคุณภาพของสถาบันการศึกษาได้ด้วย เนื่องจากค่า Impact Factor สามารถบอกถึงคุณภาพของผลงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารของนักวิจัยจากแต่ละสถาบัน วารสารชื่อใดมีค่า Impact Factor ถือว่าเป็นวารสาร International สำหรับวารสารชื่อที่ไม่มีค่า impact factor แต่เป็นวารสารที่ปรากฏอยู่ในฐานข้อมูลขนาดใหญ่ ครอบคลุมวารสารเป็นจำนวนมาก และสามารถสืบค้นได้ทั่วโลกถือเป็น วารสาร International เช่นกันเช่นวารสารที่อยู่ในฐาน PubMed เป็นต้น

 

การคำนวณหาค่า Impact Factor มักจะคำนวณในรอบ 2 ปี

 

A= จำนวนรายการอ้างอิงในปี 1999 ที่อ้างอิงถึงบทความปี 1997-98

 

B= จำนวนบทความทั้งหมดที่ตีพิมพ์ในปี 1997-98 โดยวารสารนั้น

 

C= A/B = Impact factor ปี 1999 ของวาสารชื่อนั้น หรือจำนวนครั้งโดยเฉลี่ย ที่บทความซึ่งตีพิมพ์ในวารสารนั้นในรอบ 2 ปีที่ผ่านมา (1997-98) และได้รับการอ้างอิงในปี 1999

 

เมื่อทราบค่า impact factor ของวารสารแต่ละชื่อแล้ว และต้องการทราบว่าวารสารชื่อนั้น ๆ อยู่อันดับที่เท่าไรในแต่ละสาขา (Journal Ranking) ต้องตรวจสอบจากฐานข้อมูลJCR – science edition มีวารสาร ประมาณ 5, 500 ชื่อ และJCR - Social science edition มีวารสาร ประมาณ 1, 699 ชื่อ มีทั้ง cd-rom edition และ web version จัดทำโดย Institute For Scienctific Information - ISI แต่ราคาค่าบอกรับค่อนข้างแพง ฝ่ายหอสมุดคุณหญิงหลง ฯ จึงยังไม่ได้บอกรับ

 

อย่างไรก็ตามเพื่อให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น ผู้เขียนได้สำรวจผลงานตีพิมพ์ของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในสิ่งตีพิมพ์ที่มีมาตรฐาน ในช่วง 5 ปี ระหว่างปี พ.ศ. 2539-2543 โดยวิเคราะห์ผลงานตีพิมพ์ที่ปรากฏอยู่ในฐานข้อมูลที่ห้องสมุดบอกรับ จำนวน 10 ฐานข้อมูล คือ MEDLINE, SCIENCE CITATION INDEX, COMPENDEX PLUS, LIFE SCIENCES, AGRICOLA, AQUATIC SCIENCE & FISHERIES ABSTRACT, FOOD SCIENCE & TECHNOLOGY ABSTRACT, HORTCD, INTERNATIONAL PHARMACEUTICAL ABSTRACT, NURSING & ALLIED HEALTH, ผลการสำรวจพบว่ามีผลงานตีพิมพ์ทั้งหมด จำนวน 513 เรื่อง ส่วนใหญ่เป็นของคณะแพทย์ศาสตร์ จำนวน 197 เรื่อง รองลงมาเป็นของคณะวิทยาศาสตร์ จำนวน 111 เรื่อง คณะทรัพยากรธรรมชาติ และคณะทันตแพทย์ศาสตร์มีจำนวนเท่ากัน คือ 37 เรื่อง สำหรับวารสารที่มีความถี่ในการส่งผลงานไปตีพิมพ์สูงสุด คือ Journal of the Medical Association of Thailand จำนวน 37 เรื่อง วารสารชื่อนี้ไม่ปรากฏค่า Impact factor แต่ปรากฏอยู่ในฐานข้อมูล Medline รองลงมาคือ Southeast Asian Journal of Tropical Medicine and Public Health จำนวน 23 เรื่อง ไม่ปรากฏค่า Impact Factor เช่นกัน แต่ปรากฏอยู่ในฐาน Medline และ ฐาน Chemical abstract และ Phytochemistry จำนวน 18 เรื่อง ค่า Impact Factor = 1.106 นอกจากนี้ยังพบว่าในจำนวนวารสาร 206 รายชื่อที่ปรากฎผลงานวิชาการของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มีวารสารจำนวน 151 รายชื่อที่มีค่า Impact Factor และจำนวน 55 รายชื่อที่ไม่ปรากฏค่า Impact factor (ดูเอกสารภาคผนวกที่ 1)

 

สำหรับวารสารที่ปรากฏผลงานทางวิชาการของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ที่มีค่า Impact Factor สูงสุด คือ American Journal Human genetics (10.426) Journal Ranking อยู่อันดับที่ 57 ปรากฏผลงานเพียง 1 เรื่อง รองลงมาคือ Human Molecular Genetics (9.359) อยู่อันดับที่ 69 ปรากฏผลงานเพียง 1 เรื่องเช่นเดียวกัน

 

อย่างไรก็ตาม ในปี ค.ศ. 1999 วารสารทางวิชาการที่มีค่า Impact Factor สูงสุดคือ Annual Review of Immunology เท่ากับ 47.564 เป็นวารสารอันดับที่ 1 จากฐาน JCR- Science edition (ดูเอกสารภาคผนวกที่ 2)

 

สำหรับวารสารสงขลานครินทร์ปรากฏอยู่ในฐาน Chemical Abstract (CD-ROM Version) (ภาคผนวกที่ 3) ขณะนี้ยังไม่มีการนับ citation จะเริ่มนับใน Web Version เช่น SciFinder ดังนั้นมหาวิทยาลัยควรจะผลักดันให้วารสารสงขลานครินทร์ไปอยู่ในฐาน Science Citation Index ซึ่งมีการนับ citation

 

--------------------------------------------------------------------

 

บรรณานุกรม

 

รุจเรขา อัศวิษณุ. 2544. Journal Citation Report (JCR) Impact Factor. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.

 

Garfield, E. Journal Impact Factor. 1999. A Brief Review. Canadian Medical Association

 

Journal(CMAJ). 161: 979-8
Khunying Long Athakravisunthorn Learning Resources Center, Prince of Songkla University
Khohong Hatyai Songkhla 90110
Tel(+66)7428-2352 , Fax.(+66)7428-2398 ©2017